GO

2008

Αναμνηστικά Πιάτα της Ελλάδος

Συλλογή της Πινακοθήκης Σύγχρονης Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας Χρήστου και Σοφία Μοσχανδρέου Ιεράς Πόλης Μεσολογγίου

 

Η Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας Χρήστου & Σοφίας Μοσχανδρέου, στα πλαίσια των 42 Δημητρίων παρουσίασε στη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης την έκθεση αναμνηστικών πιάτων και λοιπών κεραμικών σκευών, που περιλαμβάνουν ποικίλο θεματολόγιο τοπικού, εθιμικού, ή εθνικού ενδιαφέροντος, ενώ άλλες φορές αποτελούν ενυπόγραφη εικαστική πρόταση.  Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε στο φιλότεχνο κοινό της Θεσσαλονίκης μία από τις πιο άρτια συγκροτημένες και σε πληρότητα ολοκληρωμένες συλλογές των πιάτων που δια μέσω αυτών προβλήθηκε και η σύγχρονη ιστορία μας.

Αναμνηστικά αντικείμενα που αποτυπώνουν θέματα τοπικού ή και εθνικού ενδιαφέροντος. Υπήρξαν πάντοτε δημοφιλή και εκφράζονταν με διαφορετικές μορφές. Σκοπό είχαν να υπενθυμίζουν, να υπογραμμίζουν κάποιο σημαντικό ιστορικό, πολιτικό ή άλλο γεγονός ή ακόμη, να τιμήσουν κάποια προσωπικότητα σύγχρονη της εποχής τους ή ιστορική. Η έννοια του ενθυμήματος, του souvenir, που εδώ δεν αφορά το τουριστικό αναμνηστικό ήταν υπόθεση με απήχηση σε κάθε κοινωνικό στρώμα. Κάρτες ευχετήριες και χαρακτικά με αναπαραστάσεις θεμάτων ευρύτερου ενδιαφέροντος, κοσμούσαν το εσωτερικό κατοικημένο περιβάλλον του ελληνικού λαού (οικίες, καταστήματα, δημόσια κτήρια). Οι πιο εύπορες τάξεις ακολούθησαν την πρακτική της διακόσμησης σερβίτσιων δείπνου και άλλων χρηστικών αντικειμένων με έντυπες αναπαραστάσεις θεμάτων τοπικού ενδιαφέροντος, η οποία ήταν ευρέως διαδεδομένη στη Δύση, ήδη από το 18ο αιώνα και ολόκληρο το 19ο. Η αποικιοκρατική πολιτική των χωρών της Δύσης, οδήγησε στην υιοθεσία τεχνικών διακόσμησης κεραμικών με θέματα εμπνευσμένα από τα εξωτικά τοπία της Άπω Ανατολής και στη συνέχεια, εμπλουτίστηκε με απεικονίσεις ιστορικές ή σκηνές του καθημερινού βίου, με παραλλαγές που αφορούσαν στην εκάστοτε τοπική κοινότητα.

Η άνθιση των διακοσμητικών τεχνών, σε συνδυασμό με τη μεγάλη απήχηση που συνάντησε το ελληνικό ζήτημα της Απελευθέρωσης των Ελλήνων στις αρχές του 19ου αιώνα στην Αγγλία και κυρίως στη Γαλλία, οδήγησε έμπορους και καλλιτέχνες να παραγγείλουν και αντίστοιχα να φιλοτεχνήσουν χρηστικά αντικείμενα.

Ήδη από το 18ο αιώνα αλλά κυρίως μετά την ενθρόνιση του βασιλιά Γεωργίου Α’ στο Βασίλειο της Ελλάδος το 1863, συναντούμε στις Κυκλάδες και κυρίως στη Σύρο, τη Μύκονο και τη Νάξο  μία έντονη κινητικότητα από πλευράς εισαγωγής ευρωπαϊκών σκευών εστίασης  από φαγιεντιανή.[…] Τα νησιά αυτά κατακλύζονται από εισαγόμενα σερβίτσια με εικονογραφήσεις βασιλικών δυναστειών, μυθικών και ιστορικών ηρώων, συμβόλων του ηρωικού ένδοξου ελληνικού παρελθόντος. […].

Τα ελληνικού ενδιαφέροντος κεραμικά, ονομάστηκαν στη συνέχεια και έμειναν γνωστά ως «ΣΥΡΙΑΝΑ», λόγω της σημαντικής ποσότητας εισαγωγής τους αλλά και της παρατεταμένης διανομής τους από εύρωστους οικονομικά εμπόρους της Σύρου, η οποία αποτελούσε μείζον εμπορικό λιμάνι για την ελληνική επικράτεια της περιόδου αυτής.

     

BACK TO TOP